Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Kom kijken op de zolders:

Rondleiding voor scholen en particulieren.

Het verhaal van de Orgelzolder

In 2006 werd in de Breepleinkerk een bijzondere ontdekking gedaan. Verborgen schuinboven het imposante orgel bleken onderduikruimten te zijn waar in de oorlog zeven joodse mensen verborgen zaten. De bewijzen liggen nog op de houten vloer: verpakkingen van etenswaren, snoeppapiertjes, lucifers, kledingstukken, een blikje met kooltjes, een klein gebroken lampje...

Wie waren deze mensen en wie waren hun helpers? Hoe was het om bijna 3 jaar lang te moeten overleven op een koude, donkere zolder en wat dreef hun helpers om hun eigen leven in de waagschaal te leggen voor deze gezinnen?

 

Rebecca en Maurice

In 1942 werden de 17-jarige Rebecca Andriesse en haar 25-jarige verloofde Maurice Kool opgeroepen om naar Duitsland te gaan. Ze trouwden snel en via de opa van Rebecca konden ze onderduiken in de Breepleinkerk. Koster Jacobus de Mars maakte naast het orgel, op de zolder, een schuilplaats die bereikbaar was via een laddertje en een ‘onzichtbaar’ luik. Haar opa, evenals veel familieleden, slaagde er zelf niet in onder te duiken en is na deportatie nooit meer teruggekeerd.

Meijer en Ida

Meijer en Ida Kool, de ouders van Maurice, hadden een stoffenwinkel aan de Beijerlandselaan. Omdat ze - als joden - geen zaken meer mochten doen, besloten ze om ook onder te duiken. Ook zij konden terecht op de orgelzolder. Overdag waren de onderduikers vaak beneden in de kosterswoning, maar ’s avonds of bij gevaar moesten ze naar boven en sliepen ze op de koude zolder. Ook op zondag als de kerk vol zat, waren ze op zolder.


Chaim en Fifi

Een half jaar later werden in de zolderruimte aan de andere kant van het orgel nog twee mensen ondergebracht: het apothekersechtpaar Chaim en Fifi de Zoete. Hun drie dochters konden terecht bij pleeggezinnen. Een van de meisjes zat ondergedoken op de Lede en kon na de dienst op zondag door haar ouders bespiedt worden, wat de hoop in stand hield.


Voldoende eten en... een baby

Via het Rotterdamse verzet was er lange tijd voldoende eten voor alle mensen van de schuilplaats en de kosterswoning. Rebecca raakte zwanger en begin januari 1944 beviel ze van een zoon. Oogarts dr. Leo Lasley en verpleegster Riet Dekkers assisteerden bij de bevalling. Het jongetje werd vernoemd naar de koster en zijn opa en kreeg als roepnaam Emile. Voor ieders veiligheid bleef de baby beneden in de kosterswoning.


Overleefd!

Annie, de dochter van de koster, kwam na Dolle Dinsdag in september 1944, samen met haar man en hun eenjarige baby inwonen bij haar ouders. Er waren nu nog meer monden te voeden. Drie weken voor het einde van de oorlog werd de koster bij een grote overval op de kerk (razzia) opgepakt en dreigde alle onderduikers alsnog ontdekt te worden. ‘Al slaan ze mijn man dood, hij zal jullie nooit verraden’, sprak zijn vrouw vastberaden; en dat deed hij ook niet. Drie weken later was Nederland bevrijd en waren alle onderduikers veilig…iedereen had het overleefd. Het verhaal van de orgelzolders is een verhaal vol wonderen en gelukkige toevalligheden, moed en hoop, een verhaal met een gelukkige afloop.
 

Droom & Daad

Geïnspireerd door het verhaal van de onderduikers in de Breepleinkerk, schreef burgemeester Ahmed Aboutaleb het essay Droom & Daad. Hij deed dat ter gelegenheid van de maand van de geschiedenis. In het essay breekt hij een lans voor vertrouwen en tolerantie, zo schrijft hij: “Zaken als doorzettingsvermogen, discipline en heldenmoed zijn ervoor nodig. Maar ook tolerantie en vertrouwen in anderen. Anderen zijn nodig, want alleen kunnen we het niet.” Het boekje verscheen op 1 oktober 2015. De eerste druk is reeds uitverkocht. De tweede druk is nu beschikbaar (hardcover € 5,95). De opbrengst is 100 % bestemd voor de realisatie van het museum over de orgelzolders. U kunt het boek bestellen via info@orgelzolders.nl , of kopen in de Breepleinkerk en de reguliere boekhandel.

 

Wie weet nog iets over die tijd?

Sinds de ontdekking van de orgelzolders blijven de vrijwilligers zoeken naar de verhalen. Wat is er gebeurd en wie wisten er allemaal van? Want duidelijk is inmiddels wel dat de onderduikers meer helpers hebben gehad dan dat nu bekend is. Meer mensen moeten er vanaf geweten hebben. Weet u nog iets uit die tijd, heeft u relevante oude foto’s of gebruiksvoorwerpen, of kent u iemand die hierover zou willen vertellen? Neemt u dan via info@orgelzolders.nl contact op met de vrijwilligers. Uw hulp wordt zeer op prijs gesteld.